VPS là gì và website nhỏ nên chọn cấu hình nào

VPS (Virtual Private Server, máy chủ ảo riêng) là một phần của máy chủ vật lý được cắt riêng cho một người thuê, có CPU, RAM, ổ đĩa và quyền quản trị cao nhất (gọi là root) của riêng mình, nên chủ website tự cài phần mềm, tự cập nhật bảo mật và tự sao lưu. Một blog hoặc một shop WordPress nhỏ bắt đầu được ở cấu hình 1 vCPU (nhân CPU ảo), 2 GiB RAM, 50 GiB ổ đĩa, giá niêm yết 12 đô la mỗi tháng ở DigitalOcean ngày 06/11/2026. RAM là thứ hết trước: trên máy local, một WordPress chạy bằng Docker chiếm 200,0 MiB lúc rảnh và 693,6 MiB khi 50 yêu cầu chạy cùng lúc.

VPS là gì và khác hosting thường ở đâu

Máy chủ vật lý là một máy tính nằm trong trung tâm dữ liệu. Phần mềm gọi là hypervisor chia máy đó thành nhiều máy ảo, và mỗi máy ảo chạy hệ điều hành riêng, ví dụ Ubuntu, với phần CPU, RAM, ổ đĩa đã cắt sẵn cho người thuê. Mỗi hãng đặt một tên cho sản phẩm này: DigitalOcean gọi là Droplet và mô tả là “cloud VMs” (máy ảo trên đám mây), Hetzner đặt tiêu đề trang là “Virtual Private Server” và gọi nút tạo máy là “Create cloud instance”, MONA Cloud gọi thẳng là VPS.

Hosting chia sẻ (shared hosting) khác ở chỗ nhiều website nằm chung một hệ điều hành, người thuê chỉ có bảng điều khiển và không có root. Nền tảng như Netlify đi xa hơn nữa: không có máy chủ nào để người thuê quản trị, chỉ có mã nguồn đẩy từ Git lên. Bảng sau cho thấy ai lo từng việc ở ba kiểu thuê:

Giá và cấu hình VPS hiện nay, tra ngày 06/11/2026

Bảng dưới lấy từ trang giá chính thức của DigitalOcean, Hetzner và MONA Cloud, mỗi hãng niêm yết bằng một đơn vị khác nhau (đô la theo tháng, euro theo vùng và thuế, đồng theo giờ). Bài không quy đổi sang một đồng tiền vì chưa tra tỷ giá cùng ngày. DigitalOcean ghi dung lượng bằng GiB (1 GiB bằng khoảng 1,07 GB), còn bảng giữ nguyên đơn vị của từng hãng. Ảnh chụp ngay dưới đây là bảng gốc của DigitalOcean để đối chiếu với các dòng tương ứng.

Các gói nhỏ nhất của từng hãng, đặt cạnh nhau:

Giá Hetzner đổi theo vùng và thuế. Trang chính thức, khi chụp ảnh bên dưới, hiện CPX12 là 14,27 euro và CPX22 là 23,79 euro vì đã cộng VAT 19% (11,99 nhân 1,19 ra 14,27, và 19,99 nhân 1,19 ra 23,79). Bản tra bằng công cụ lấy trang ghi vùng Singapore của CPX12 là 15,99 euro với 0,5 TB lưu lượng, đắt hơn vùng châu Âu 33%; số Singapore này chưa kiểm bằng ảnh chụp. Lưu lượng cũng khác nhau: DigitalOcean gói 1 GiB kèm 1.000 GiB mỗi tháng, trong khi Hetzner vùng châu Âu ghi 20 TB.

MONA Cloud tính theo giờ bằng đồng, với đơn giá 250 đồng cho mỗi core, 150 đồng cho mỗi GB RAM và 15 đồng cho mỗi GB ổ đĩa. Cấu hình 1 core, 2 GB, 50 GB ở bảng trên ra 949.000 đồng theo cùng công thức: 250 cộng 300 cộng 750 là 1.300 đồng mỗi giờ, nhân 730 giờ. Cách tính theo giờ hợp với máy chạy thử vài ngày, còn máy chạy cả tháng thì so con số này với các gói tháng ở trên rồi mới quyết định. Theo trang sản phẩm, dừng máy vẫn tính tiền ổ đĩa và địa chỉ IP, nên máy chạy thử cần xoá hẳn khi xong việc.

Website nhỏ cần bao nhiêu RAM, CPU và ổ đĩa

Trang yêu cầu máy chủ của WordPress.org chỉ ghi phiên bản phần mềm (PHP, ngôn ngữ lập trình chạy WordPress, bản 8.3 trở lên, MariaDB 10.11 trở lên hoặc MySQL 8.0 trở lên, hỗ trợ HTTPS) và không ghi con số RAM hay ổ đĩa nào. Muốn biết cấu hình cần bao nhiêu thì phải đo.

MONA đo trên máy local ngày 06/11/2026, không phải trên VPS. Máy là macOS 14.4.1 chạy Docker Desktop (máy ảo của Docker có 8 CPU, 4 GiB RAM), cài mới WordPress bằng image wordpress:php8.3-apache (PHP 8.3.36, Apache chế độ prefork) cùng mariadb:11, giữ nguyên theme và plugin mặc định, không bật cache trang. Công cụ bắn tải là ab (ApacheBench) vào trang chủ nặng 69.230 byte. Số RAM lấy bằng docker stats:

$ docker stats --no-stream (WordPress + PHP 8.3 + Apache prefork, MariaDB 11, trạng thái rảnh sau cài)
NAME      MEM USAGE / LIMIT     CPU %
vps-wp    72.53MiB / 3.826GiB   0.02%
vps-db    127.5MiB / 3.826GiB   0.05%

$ docker stats --no-stream (đang chạy ab -n 1500 -c 20)
NAME      MEM USAGE / LIMIT     CPU %
vps-wp    259.4MiB / 3.826GiB   1097.67%
vps-db    136.8MiB / 3.826GiB   67.92%

$ docker stats --no-stream (đang chạy ab -n 2000 -c 50)
NAME      MEM USAGE / LIMIT     CPU %
vps-wp    546.6MiB / 3.826GiB   1201.91%
vps-db    147MiB / 3.826GiB     76.46%

Kết quả của ab cho cùng ba lần chạy, trích bằng grep -E "Concurrency Level|Time taken|Complete requests|Failed requests|Requests per second|Time per request|50%|95%|99%":

Concurrency Level:      1
Time taken for tests:   13.058 seconds
Complete requests:      300
Requests per second:    22.97 [#/sec] (mean)
Time per request:       43.527 [ms] (mean)
  50%     38
  95%     93
  99%    126

Concurrency Level:      20
Time taken for tests:   19.982 seconds
Complete requests:      1500
Failed requests:        0
Requests per second:    75.07 [#/sec] (mean)
Time per request:       266.422 [ms] (mean)
  50%    216
  95%    631
  99%    778

Concurrency Level:      50
Time taken for tests:   31.028 seconds
Complete requests:      2000
Failed requests:        0
Requests per second:    64.46 [#/sec] (mean)
Time per request:       775.712 [ms] (mean)
  50%    610
  95%   1894
  99%   2407

Gộp RAM của WordPress và MariaDB lại, ta có bảng sau (tổng tính bằng cách cộng hai số docker stats ở trên):

Từ bảng này có ba điều rút ra. Thứ nhất, cơ sở dữ liệu là phần chiếm RAM nhiều nhất lúc rảnh (127,5 MiB so với 72,53 MiB của WordPress), còn phần WordPress phình ra theo số yêu cầu: từ 72,53 lên 546,6 MiB, ứng với 73 tiến trình Apache lúc 50 yêu cầu, tức khoảng 7 MiB cho mỗi tiến trình thêm (474 MiB chia cho 66 tiến trình tăng thêm). Thứ hai, Apache prefork mặc định cho tới 150 tiến trình (MaxRequestWorkers 150 trong image), nên số khách đến cùng lúc càng cao thì RAM càng cao, và VPS 512 MiB sẽ hết chỗ trước khi chạm 50 yêu cầu cùng lúc (chưa kiểm trên VPS 512 MiB thật). Thứ ba, hệ điều hành của VPS cần RAM riêng mà bài chưa đo, nên mức 693,6 MiB lúc 50 yêu cầu đã sát trần của gói 1 GiB.

Với PHP-FPM, tức trình quản lý tiến trình PHP, tài liệu PHP ghi pm.max_children là giới hạn số yêu cầu được phục vụ đồng thời. Đặt số này thấp thì RAM không vượt trần nhưng khách thứ N+1 phải xếp hàng chờ; đặt cao thì khách không phải chờ nhưng RAM có thể vượt máy. MONA chưa đo mức xếp hàng này trong bài, vì vậy chỗ này chỉ là hai phía của một lựa chọn. Với shop WordPress, đây là thông số đầu tiên cần xem khi RAM của VPS chạm trần.

Về CPU, ab -c 1 cho 43,5 ms mỗi yêu cầu, tức một nhân của chip Apple trên máy đo xử lý khoảng 23 trang chủ chưa qua cache mỗi giây. Một vCPU của VPS có thể chậm hơn con số này, và bài chưa đo trên VPS. Cột CPU % của docker stats lên tới 1097,67% dù máy ảo Docker chỉ có 8 CPU (tối đa 800%), vì vậy MONA không dùng cột đó để đổi ra số nhân.

Về ổ đĩa, bản cài mới đo bằng du -sh:

$ docker exec vps-wp du -sh /var/www/html
117M	/var/www/html
$ docker exec vps-db du -sh /var/lib/mysql
163M	/var/lib/mysql

Mã WordPress và dữ liệu MariaDB lúc mới cài tổng cộng 280 MB, ít hơn nhiều so với 10 GiB của gói nhỏ nhất ở DigitalOcean và 25 GiB của gói 1 GiB RAM. Khi đĩa còn trống dưới một phần mười, việc đầu tiên là xoá bản sao lưu cũ để trên cùng máy, sau đó mới tính tới nâng gói. Ảnh tải lên, bản sao lưu để trên cùng máy và hệ điều hành mới là phần làm đầy ổ, vì thế cần theo dõi bằng df -h / hằng tháng. Cách MONA chọn cấu hình khởi đầu, suy từ số đo ở trên và chưa đo trên VPS thật, nằm trong bảng:

Khi đọc RAM của máy, lệnh free -m có hai cột dễ nhầm: cột free thường rất nhỏ vì Linux dùng RAM trống làm bộ nhớ đệm, còn cột available mới là phần máy còn chỗ để chạy thêm. Cộng cột RSS (phần RAM mỗi tiến trình báo là đang giữ) cũng cho con số sai, vì phần RAM dùng chung bị mỗi tiến trình tính một lần: trong phép đo ở trên, 73 tiến trình Apache nhân khoảng 50 MiB là hơn 3.600 MiB, trong khi cả container chỉ chiếm 546,6 MiB. Muốn biết RAM đang dùng, nhìn free -m hoặc docker stats, đừng cộng cột RSS.

Khi nào dùng hosting, khi nào dùng VPS, khi nào Netlify là đủ

Chọn theo việc website phải làm, không chọn theo giá. Bảng sau ghép từng tình huống với một lựa chọn và con số làm căn cứ:

Bảng chọn trên sai khi lưu lượng đột ngột tăng: hosting chia sẻ và VPS nhỏ đều nghẹt khi chạy khuyến mãi lớn. Cách MONA làm là bật cache trang trước, rồi mới nâng cấu hình (hiệu quả của cache chưa đo trong bài này), vì nâng cấu hình mà vẫn để mỗi lượt xem chạy lại toàn bộ WordPress thì tốn tiền hơn bật cache. Nếu website nằm trên Netlify và sắp chạm 300 credit, chuyển sang VPS là một hướng, còn hướng kia là chuyển phần tệp tĩnh sang Cloudflare Pages để không bị tính theo request.

Không có người quản trị máy chủ thì VPS tự quản trị rủi ro ở đâu

Chủ VPS giữ quyền root, vì vậy không ai khác cài bản vá thay. Tài liệu Ubuntu Server ghi gói unattended-upgrades cài sẵn và tự cài bản vá bảo mật mỗi ngày một lần, với cấu hình ở /etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades và nhật ký ở /var/log/unattended-upgrades. Gói này chỉ lo các gói trong kho Ubuntu; mã WordPress, plugin và ứng dụng tự triển khai không nằm trong đó, và tài liệu cũng nhắc rằng thêm một kho gói mới không làm công cụ này xét kho đó. Vì vậy mỗi lần WordPress hay plugin ra bản vá, người quản trị vẫn phải tự bấm cập nhật, hoặc bật cập nhật tự động trong chính WordPress.

MONA chạy các lệnh kiểm tra cơ bản trong container ubuntu:24.04 trên máy local ngày 06/11/2026, sau khi cài unattended-upgrades:

$ cat /etc/os-release | head -2
PRETTY_NAME="Ubuntu 24.04.5 LTS"
NAME="Ubuntu"
$ apt list --upgradable 2>/dev/null | wc -l
4
$ cat /etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades
APT::Periodic::Update-Package-Lists "1";
APT::Periodic::Unattended-Upgrade "1";
$ ls /var/run/reboot-required
ls: cannot access '/var/run/reboot-required': No such file or directory

Số 4 là ba gói chờ cập nhật cộng một dòng tiêu đề “Listing…”; hai dòng trong 20auto-upgrades có giá trị 1 nghĩa là bật, và tệp reboot-required không tồn tại nghĩa là chưa cần khởi động lại. Bảng sau liệt kê lệnh kiểm tra, điều lệnh cho biết và dấu hiệu xấu:

Sao lưu là phần dễ bỏ quên hơn cả. DigitalOcean tính bản sao lưu theo phần trăm giá Droplet, 20% cho bản hằng tuần và 30% cho bản hằng ngày, tức 2,40 đô la mỗi tháng cho Droplet 12 đô la ở chế độ hằng tuần; ảnh chụp trạng thái (snapshot) tính 0,06 đô la mỗi GB mỗi tháng (tra ngày 06/11/2026). Bản sao lưu chưa từng được khôi phục thử thì chưa kiểm là dùng được, và bài về sao lưu và khôi phục dữ liệu phần mềm doanh nghiệp nêu cách thử. Về phía tấn công, nghiên cứu về những gì bot dò trên website WordPress mỗi ngày cho thấy website mới lên mạng đã bị dò.

Kết luận của MONA: nếu không ai mở terminal ít nhất mỗi tháng một lần để chạy các lệnh trong bảng, hosting chia sẻ hoặc nền tảng như Netlify an toàn hơn VPS tự quản trị. VPS hợp với đội có người chịu trách nhiệm máy chủ, hoặc website được giao cho đơn vị vận hành. Người nhận việc đó cần biết ngay từ đầu máy chủ chạy hệ điều hành nào và bản sao lưu nằm ở đâu.

Hỏi đáp

VPS và cloud server có khác nhau không?

Với các hãng được đọc trong bài thì đây là cùng một loại sản phẩm, một máy ảo thuê theo giờ hoặc theo tháng. DigitalOcean gọi là Droplet và mô tả là “cloud VMs”, trang Hetzner đặt tiêu đề “Virtual Private Server” và nút tạo máy là “Create cloud instance”, MONA Cloud gọi là VPS và tính theo giờ.

VPS 512 MiB RAM chạy được WordPress không?

Khởi động được thì có thể: trên máy local, WordPress cùng MariaDB chiếm 200,0 MiB lúc rảnh. Khi 50 yêu cầu chạy cùng lúc, tổng lên 693,6 MiB, vượt 512 MiB, và MONA chưa đo trên VPS 512 MiB thật. Nếu chỉ chạy một trang giới thiệu có cache, gói này vẫn đáng thử trước khi nâng cấp.

Nên chọn Hetzner vùng châu Âu hay Singapore cho khách Việt Nam?

Về giá, CPX12 vùng Singapore là 15,99 euro so với 11,99 euro vùng châu Âu (chưa VAT, tra ngày 06/11/2026), kèm lưu lượng 0,5 TB so với 20 TB. Về tốc độ tải tới Việt Nam, bài chưa đo độ trễ của hai vùng, nên chưa kết luận bên nào nhanh hơn.

VPS có tự sao lưu không?

Với DigitalOcean thì sao lưu là dịch vụ mua thêm, tính 20% giá Droplet cho bản hằng tuần. Các hãng còn lại chưa được tra trong bài, hãy đọc trang giá của từng hãng trước khi coi như máy có bản sao lưu.

Dừng VPS thì có hết tính tiền không?

Ở MONA Cloud thì chưa hết, và đây là chỗ người mới hay bị tính tiền ngoài ý muốn: trang sản phẩm ghi dừng dịch vụ vẫn giữ ổ đĩa và địa chỉ IP nên còn tính phí, chỉ xoá dịch vụ mới dừng tính (tra ngày 06/11/2026). Hãng khác chưa tra, hãy đọc kỹ điều khoản trước khi tạo máy chạy thử.

MONA Cloud cho thuê VPS tính theo giờ bằng đồng, và cũng theo trang sản phẩm, hóa đơn tháng có VAT 10%. Nếu website đang chạy trên VPS mà chưa ai kiểm cập nhật hay thử khôi phục bản sao lưu, xem dịch vụ IT của MONA Software hoặc dịch vụ lập trình web app, hoặc gọi hotline 1900 636 648 và mô tả máy đang chạy những gì.