Ngày nay, công nghệ thông tin đóng vai trò cực quan trọng trong mọi hoạt động đời sống và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học cũng không ngoại lệ. Bởi nó có thể mang lại nhiều lợi ích cho nhà trường – giáo viên – học sinh. Vậy ứng dụng CNTT là gì? Công nghệ thông tin có thể ứng dụng trong việc dạy học như thế nào? Hãy cùng MONA Software tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là gì?
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là việc mà doanh nghiệp ứng dụng các nền tảng công nghệ thông tin vào hoạt động giáo dục, để tạo ra môi trường học tập linh hoạt, hiện đại và tiện lợi cho cả người học lẫn người dạy.
Vệc ứng dụng cntt cũng giúp thay đổi mô hình giáo dục truyền thống một chiều (giáo viên giảng bài, học sinh chỉ việc ghi chép một cách thụ động) và là một cách số hoá giáo dục hiệu quả, giúp những công việc quản lý học vụ của doanh nghiệp trở nên nhẹ nhàng và tiết kiệm thời gian hơn,
Thông thường, các trung tâm giáo dục/trường học sẽ triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học thông qua:
- Nền tảng dạy học trực tuyến có sẵn Google Classroom, Moodle, Canvas,… để quản lý tài liệu, tạo bài kiểm tra, tương tác giữa giáo viên và học sinh.
- Phần mềm hỗ trợ dạy học như Quizizz hay phần mềm trung tâm tiếng Anh MONA LMS,… sẽ giúp giáo viên tiết kiệm thời gian trong việc tạo ra bài giảng, tạo bài kiểm tra, tạo lớp học online, gửi tài liệu/ giáo án cho học sinh.
- Sử dụng những loại phần mềm dạy học trực tuyến như Zoom, Google Meet, Microsoft Team,… để dạy học.
Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở Việt Nam
Ở trường phổ thông, dạy học có dùng công nghệ thông tin đã có khung pháp lý riêng từ vài năm nay. Thông tư 09/2021/TT-BGDĐT ngày 30/3/2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định việc quản lý và tổ chức dạy học trực tuyến ở cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, gồm cả hạ tầng kỹ thuật lẫn trách nhiệm của từng bên. Tới Quyết định 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022, Thủ tướng phê duyệt Đề án tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022 đến 2025, định hướng tới năm 2030, và các tỉnh đã ra kế hoạch triển khai riêng theo đề án này. Gần nhất, Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT ngày 24/01/2025 ban hành Khung năng lực số cho người học, có hiệu lực từ 11/3/2025. MONA tra các mốc này ngày 15/10/2026.
Chuyện trên lớp thì đi chậm hơn giấy tờ. Giáo viên cần máy tính riêng và kỹ năng dựng bài giảng điện tử, học sinh cần laptop hoặc điện thoại thông minh để vào lớp trực tuyến, và hai điều kiện này còn chênh nhiều giữa thành phố với vùng xa. Phía trung tâm và trường tư lại gặp chuyện khác. Nhiều nơi MONA làm việc cùng đang chạy song song năm sáu công cụ rời nhau: phòng họp một nơi, bài tập một nơi, điểm danh trên Excel, học phí trong sổ kế toán. Mỗi công cụ đều chạy, nhưng không ai nhìn được cả bức tranh của một học viên. Muốn hiểu sâu hơn phía nhà trường đang chuyển đổi tới đâu, có bài chuyển đổi số trong giáo dục.
Một số ứng dụng công nghệ trong dạy học phổ biến hiện nay
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đã không còn xa lạ. Về chi tiết, dưới đây là cách mà phần lớn trung tâm giáo dục, nhà trường hiện nay thường ứng dụng công nghệ dạy học là:
Ứng dụng xây dựng bài giảng
Nếu quản lý trung tâm giáo dục trường học lâu, chắc hẳn bạn cũng biết việc soạn giáo án, bài giảng trước những buổi học là công việc không khó nhưng tốn rất nhiều thời gian. Theo đó, để tối ưu công việc này, các trung tâm, trường học đã ứng dụng CNTT trong việc dạy học và xây dựng bài giảng, nhằm tăng tính thu hút và nâng cao hiệu quả dạy học.
Dưới đây là những phần mềm hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng bài giảng hiệu quả:
- Powerpoint: Đây là một trong những phần mềm phổ biến và rất dễ sử dụng. Theo đó, phần mềm thường cung cấp nhiều tính năng và công cụ để hỗ trợ doanh nghiệp tạo ra các bài giảng đẹp mắt và chuyên nghiệp.
- Canva: Ứng dụng này có giao diện đơn giản và rất dễ sử dụng cho người mới bắt đầu. Canva thường cung cấp nhiều mẫu bài giảng đẹp mắt và đa dạng với nhiều tính năng chỉnh sửa rất tiện dụng và thông minh.
- Google Slide: Đây là một trong những công nghệ dạy học được sử dụng nhất nhiều tại Việt Nam bởi độ tiện lợi và hiệu quả mà nó mang lại. Google Slide cho phép nhiều giảng viên tham gia chỉnh sửa bài giảng cùng lúc, tự động hỗ trợ lưu bài giảng trên cloud,..giúp bạn tối ưu hóa trong việc xây dựng bài giảng và dạy học.
Ứng dụng công nghệ trong quản lý lớp học
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học giáo dục sẽ giúp doanh nghiệp giải quyết được các vấn đề học vụ nhanh chóng và tiết kiệm thời gian hơn. Ngoài việc ứng dụng công nghệ để xây dựng bài giảng, các trung tâm giáo dục/ trường học,…cũng thường sử dụng nó để quản lý lớp học nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Dưới đây là những phần mềm/ứng dụng quản lý lớp học tốt nhất hiện nay:
- MONA LMS: Phần mềm giúp bạn giải quyết các vấn đề liên quan đến việc học vụ, quản lý lớp học, tạo đề kiểm tra, tạo lịch học, lịch thi,…
- Schoology: Hệ thống này sẽ giúp bạn tạo và quản lý bài giảng của giáo viên hiệu quả. Thậm chí, giảng viên cũng có thể tạo bài viết và chia sẻ kiến thức cho học viên nhanh chóng chỉ sau vài cú click chuột.
Ứng dụng tổ chức thi và chống gian lận thi cử
Việc gian lận trong tổ chức thi và gian lận trong thi cử mang đến sự thiếu công bằng cho học sinh. Theo đó, bạn có thể ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tổ chức thi và chống gian lận trong thi cử.
Những phần mềm hỗ trợ việc thi cử tốt nhất hiện nay là:
- Edunow: Phần mềm này sẽ ứng dụng tính năng sinh trắc khuôn mặt để xác nhận danh tính của người thi. Thêm vào đó, phần mềm còn tích hợp các tính năng khoá mở sang tab mới khi thi, tự động hủy bài thi khi học sinh thoát ra khỏi giao diện bài thi,…khi kiểm tra online.
- Azoto: Phần mềm hỗ trợ bạn chấm thi, giám sát tự động, gửi thông báo về số lần thoát khỏi trang thi để chuyển qua tab khác cho giám thị.
- MONA LMS: Đây được đánh giá là một trong các phần mềm chống gian lận thi cử hiệu quả và được nhiều đơn vị giáo dục tin dùng nhất hiện nay. Bằng việc sở hữu bộ tính năng giám sát online thông qua webcam, giám sát màn hình và khat năng phân tích dữ liệu hành vi người dùng, khóa copy/paste, kiểm tra trình duyệt,…. đảm bảo công tác thi cử được diễn ra suôn sẻ và công bằng nhất.
Sử dụng thiết bị công nghệ thông minh
Các công nghệ và thiết bị thông minh sẽ giúp bạn và học sinh có thể dễ dàng tăng mức độ tương tác với học viên và cũng giúp cho buổi học thú vị hơn.
Thông thường, giáo viên thường sử dụng các thiết bị thông minh như màn hình hoặc máy chiếu để tương tác với học sinh của mình. Trình tự sẽ là: Giáo viên chuẩn bị giáo án và trình chiếu giáo án đó bằng các thiết bị công nghệ thông minh để trình chiếu cho học sinh xem.
Ứng dụng lưu trữ dữ liệu, chia sẻ thông tin
Một ưu điểm khá đặc biệt khi các trung tâm/trường học khi chuyển sang ứng dụng CNTT trong dạy học là sẽ rất ít hoặc không sử dụng các tài liệu giấy. Bởi vì với giải pháp số hóa tài liệu giáo dục thì phần lớn tài liệu đều được lưu trữ và chia sẻ qua các nền tảng lưu trữ và chia sẻ thông tin.
Các nền tảng lưu trữ dữ liệu và chia sẻ thông tin phổ biến nhất hiện nay là:
- Google Drive: Google Drive sẽ giúp bạn dễ dàng tải tài liệu (video, văn bản, hình ảnh,..) một cách nhanh chóng. Học sinh có thể dễ dàng truy cập và xem tài liệu bất cứ lúc nào.
- OneDrive: Đây là một ứng dụng lưu trữ dữ liệu của Microsoft. Tương tự như Google Drive phần mềm này cũng cho phép người dùng tải tài liệu và đồng bộ các nội dung tài liệu đó trên đám mây.
Ba dạng ứng dụng công nghệ thông tin ở tầng nhà trường và trung tâm
Các phần mềm ở mục trên phục vụ từng việc nhỏ trong lớp: làm slide, giao bài, tổ chức thi. Lên tầng nhà trường hay trung tâm thì công nghệ thông tin thường đi theo ba dạng lớn hơn, mỗi dạng cần một kiểu hệ thống riêng và chi phí rất khác nhau.
Kho bài giảng và học liệu dùng chung
Kho học liệu gom bài giảng, giáo án điện tử, đề kiểm tra và video vào một chỗ, chia theo môn, khối lớp và chủ đề để giáo viên ở cơ sở nào cũng lấy ra dùng được. Lợi ích dễ thấy nhất là bài giảng thống nhất giữa các lớp cùng khối, giáo viên mới vào nghề có sẵn nền để soạn thay vì bắt đầu từ trang trắng. Cái khó nằm ở khâu phân quyền và cập nhật: ai được sửa bài gốc, bản nào là bản mới nhất, và tài liệu nào chỉ dành cho nội bộ. Trường đang có nhiều tài liệu giấy thì việc đầu tiên là số hóa tài liệu giáo dục, sau đó mới tới khâu làm bài giảng điện tử trên nền đó.
E-learning và lớp học trực tuyến
E-learning đưa cả lớp học lên mạng: buổi học trực tiếp qua video, nhóm thảo luận, lịch học, giao và nộp bài đều nằm trên một nền tảng. Với người học, khoảng cách địa lý gần như biến mất và giờ học co giãn theo lịch riêng. Với người mở lớp, các khoản thuê mặt bằng, điện nước, in tài liệu giảm hẳn, nên một giáo viên có thể mở lớp cho học viên ở nhiều tỉnh cùng lúc. Doanh nghiệp cũng dùng đúng mô hình này để đào tạo nhân viên ở nhiều chi nhánh, chi tiết ở bài phần mềm đào tạo nội bộ.
Hệ thống quản lý học tập và vận hành
Dạng thứ ba lo phần việc phía sau lớp học: hồ sơ học viên, xếp lịch, điểm danh, học phí, lương giáo viên, báo cáo. Đây là phần ít được nhắc khi bàn về công nghệ trong dạy học, nhưng lại là chỗ ngốn nhiều giờ làm tay nhất của giáo vụ và kế toán ở trung tâm có từ vài chục lớp trở lên. Một hệ thống LMS gom các việc này vào cùng chỗ với nội dung học, nên giáo viên chấm bài xong thì phụ huynh xem được điểm, học viên đóng phí xong thì quyền học tự mở. MONA làm sản phẩm ở đúng mảng này với MONA LMS cho trung tâm ngoại ngữ, luyện thi, đại học và cao đẳng.
Tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học?
So với phương pháp truyền thống, ứng dụng CNTT trong giáo dục mang đến nhiều lợi ích vượt trội, góp phần nâng cao chất lượng học tập và đáp ứng nhu cầu học tập trong thời đại giáo dục 4.0.
Thay vì phương pháp “thầy giảng – trò nghe“, lợi ích của công nghệ trong học tập tạo môi trường tương tác hai chiều, khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu, khám phá kiến thức. Bên cạnh đó, các bài giảng kết hợp với hình ảnh, video, trò chơi,… giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hứng thú, bài học tốt hơn.
Bên cạnh đó, nền giáo dục tại Việt Nam cũng đang có những chuyển biến mạnh mẽ hoà nhập với xu hướng ứng dụng công nghệ số 4.0. Do đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học sẽ giúp người học dễ dàng thích ứng nhanh và cải thiện chất lượng học hơn.
-> Có thể bạn quan tâm: Chuyển đổi số trong giáo dục – Thực trạng và giải pháp
Ưu/Nhược điểm của công nghệ thông tin trong dạy học giáo dục là gì?
Bất kỳ một hình thức giảng dạy, học tập nào cũng có những ưu và nhược điểm riêng và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học cũng không ngoại lệ. Cụ thể, hãy cùng MONA điểm qua những ưu nhược điểm của việc ứng dụng cntt trong dạy học.
Ưu điểm khi ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
Dưới đây là những ưu điểm của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học:
- Nâng cao hiệu quả giảng dạy bằng các bài học sinh động và rất hấp dẫn thông qua việc sử dụng các chương trình học được lập trình sẵn, kết hợp hình ảnh, âm thanh, video để kích thích đa giác quan, tạo hứng thú cho học viên.
- Giúp học sinh phát triển được kỹ năng cá nhân như tư duy phản biện, khả năng tự học, kỹ năng học nhóm, thảo luận,…..
- Không cần phải tốt kém tài liệu giấy vừa khó quản lý vừa khó mang đi. Mọi thứ được lưu trữ trên Cloud, học sinh có thể tiếp thu kiến thức mọi lúc mọi nơi.
- Giảm tải phần lớn những công việc học vụ như sắp xếp thời gian học, soạn thảo giáo án, tạo đề thi, tạo câu hỏi trắc nghiệm, chấm thi,….
Nhược điểm
Bên cạnh những ưu điểm thì việc ứng dụng CNTT trong dạy học cũng mang lại những bất cập chẳng hạn như:
- Đòi hỏi bạn phải cần đầu tư trang thiết bị dạy học hiện đại như máy chiếu, máy tính, tivi, internet tốc độ cao,… thì mới dễ dàng trang việc triển khai mô hình này
- Công nghệ thông tin không phù hợp với tất cả chương trình học. Một vài chương trình học buộc phải dạy theo kiểu truyền thống.
- Giáo viên phải hiểu và biết kiến thức về công nghệ. Điều này rất khó đối với những giáo viên lâu năm, lớn tuổi.
- Học sinh có xu hướng thiếu tập trung, chán nản và lười khi tham gia các lớp học trực tuyến vì không có sự quản lý trực tiếp của giáo viên.
Bên trên là tất cả những thông tin về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là gì? Cũng như vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học. Hy vọng, bài viết có thể mang lại cho bạn cái nhìn khác hơn về việc ứng dụng CNTT cho chính trung tâm giáo dục/trường học của mình. Ngoài ra, nếu bạn đang có nhu cầu tìm kiếm một giải pháp phần mềm quản lý trung tâm, trường học toàn diện. Hãy liên hệ ngay với MONA Software, chúng tôi có những đội ngũ chuyên viên sẵn sàng tư vấn và chia sẻ cho bạn những giải pháp phù hợp.
Thông tin liên hệ
- Địa chỉ: 1073/23 Cách Mạng Tháng Tám, P. Tân Sơn Nhất, TPHCM
- Hotline: 1900 636 648
- Email: [email protected]
Kỹ năng giáo viên cần có khi ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học
Phần mềm tốt tới đâu thì người đứng lớp vẫn quyết định buổi học có ra kết quả hay không. Từ những lần MONA bàn giao hệ thống và đào tạo giáo viên cho trung tâm, nhóm kỹ năng dưới đây là thứ quyết định giáo viên dùng được công cụ hay chỉ dùng cho có trong tuần đầu rồi bỏ.
- Chọn đúng công cụ cho từng việc. Biết lúc nào cần phòng họp video, lúc nào chỉ cần giao bài qua hệ thống, lúc nào cần bài kiểm tra có giám sát, thay vì dùng một công cụ cho mọi việc.
- Dựng bài giảng số. Làm slide, chèn hình ảnh, âm thanh, video và câu hỏi tương tác vào bài, chi tiết có ở bài làm bài giảng điện tử bằng PowerPoint.
- Giữ lớp trực tuyến. Đặt quy tắc bật camera, hỏi đáp, chia nhóm, dùng trò chơi ngắn để kéo sự chú ý, vì học sinh ngồi trước màn hình mất tập trung nhanh hơn ngồi trong lớp.
- Đánh giá trên máy. Ra đề trắc nghiệm, chấm tự động, đọc báo cáo kết quả để biết học sinh nào đang hổng phần nào.
- Giữ an toàn dữ liệu học sinh. Không gửi danh sách lớp, điểm số hay ảnh học sinh qua kênh cá nhân. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026 và có quy định riêng cho dữ liệu của trẻ em (MONA tra ngày 15/10/2026).
Còn một lý do nữa để giáo viên học các kỹ năng này. Khung năng lực số cho người học theo Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT gồm 6 miền năng lực, 24 năng lực thành phần chia 4 trình độ, trong đó có cả miền ứng dụng trí tuệ nhân tạo, và các trường phải đưa yêu cầu này vào chương trình, tài liệu học tập. Giáo viên tự mình chưa vững năng lực số thì rất khó dạy học sinh theo khung đó. Học trước một bước.
Câu hỏi thường gặp về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học là gì?
Công nghệ thông tin mở rộng nguồn tài liệu cho cả người dạy lẫn người học, giúp bài giảng có thêm hình ảnh, âm thanh, video thay cho phấn trắng bảng đen, cho phép mở lớp trực tuyến không giới hạn địa lý, và gánh bớt phần việc giấy tờ như điểm danh, chấm bài, báo cáo. Ở tầng nhà trường, nó còn giúp ban giám hiệu nhìn được tình hình học tập của từng lớp mà không phải chờ tổng hợp cuối tháng.
Cần lưu ý gì khi ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học?
Ba điểm hay bị bỏ qua nhất. Thứ nhất, chọn ít công cụ mà dùng sâu, thay vì mỗi giáo viên một phần mềm khiến học sinh phải nhớ năm bảy tài khoản. Thứ hai, tự soạn bài giảng theo lớp của mình, tránh tải nguyên bài của người khác về dạy lại. Thứ ba, có quy định rõ về dữ liệu học sinh: ai được xem điểm, ảnh và thông tin liên lạc của các em, lưu ở đâu, xóa khi nào.
Phần mềm dạy học trực tuyến nào đang được dùng nhiều?
Ở nhóm họp video, Zoom, Google Meet và Microsoft Teams là ba cái tên quen thuộc. Ở nhóm quản lý lớp, Google Classroom được nhiều trường phổ thông dùng vì miễn phí. Trung tâm cần quản lý cả học viên, lịch và học phí thì dùng LMS như MONA LMS. Danh sách chi tiết kèm ưu nhược điểm có ở bài phần mềm dạy học trực tuyến.
Trường phổ thông dạy trực tuyến theo quy định nào?
Theo Thông tư 09/2021/TT-BGDĐT ngày 30/3/2021 quy định về quản lý và tổ chức dạy học trực tuyến trong cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên. Phạm vi thông tư là chương trình giáo dục phổ thông và chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông, không áp dụng cho đại học. Nhiều trường đã cụ thể hóa thông tư này thành quy chế dạy học trực tuyến riêng của trường.
Trung tâm nhỏ nên bắt đầu ứng dụng công nghệ thông tin từ đâu?
Bắt đầu từ chỗ đang tốn giờ làm tay nhiều nhất. Với phần lớn trung tâm, đó là điểm danh, nhắc học phí và báo kết quả cho phụ huynh, chứ chưa phải bài giảng. Gom ba việc đó về một hệ thống trước, sau đó mới mở rộng sang kho học liệu và lớp trực tuyến. Trung tâm đang quản lý bằng Excel có thể đọc thêm bài quản lý trung tâm ngoại ngữ bằng Excel để thấy giới hạn của cách làm đó.
